Show simple item record

dc.contributor.advisorLekesiz, Hulusi
dc.contributor.authorMemiş, Şerife
dc.date.accessioned2018-08-07T11:50:53Z
dc.date.available2018-08-07T11:50:53Z
dc.date.issued2016
dc.date.submitted2016-01-04
dc.identifier.urihttp://hdl.handle.net/11655/4753
dc.description.abstractThis thesis deals with the effects of Jerusalem’s waqf network on urban space, social relations and relations with the central government in the years 1703-1831. After the introduction where certain notions, main works related to the topic and Ottoman urban and waqf studies are argued, the first chapter dealt with to place a historical background for the province of Jerusalem in an Ottomancontext.Following to the second chapter in which waqf network of Jerusalem is described beginning from the Muslim conquest of the city, the social relations within this waqf network are evaluated in its all aspects in the third chapter. In the fourth chapter waqf applications are discussed emerging around the provincial court and around as reflected in daily interactions of provincial actors of Jerusalem belonging to different social sectors. These practices committed by the Ottoman state apparatus are examined from various angles in the context of a provincial town. In the thesis,resources in Turkish and Palestinian Archives are addressed.tr_TR
dc.description.tableofcontentsGİRİŞ .................................................................................................... 1 I . Amaç v e Kapsam . ..................................................................... ...... 1 II . Ana Tartışma Konuları ... .............................................................. 2 III . Mikro Ölçekli İncel eme: Erken Modern Kudüs’te Devlet, Toplum ve Vakıf K urumu...................................................................................... 22 IV . Kaynaklar .............................................................................. .... 25 1. BÖLÜM: OSMANLI TAŞRASI’NDA BİR KENT : KUDÜS .............................. 39 1.1. Kudüs Kenti : Tarihsel Arka Plan .................................................... 39 1.1.1. Coğrafi Konumu ve Adı .................................................... 40 1.1.2. Kudüs’ün Önemi ............................................................ 42 1.1.3. Kudüs’ün Nüfusu ................................................ ............ 4 4 1.1.4. Kentin Yerleşimi ............................................................. 4 5 1.2. Kudüs Liv âsı’nın İdari Yapısı ......................................................... 48 1.3. Osmanlı Fethi ’ nden Mehmet Ali Paşa Yönetimine Kadar Kudüs Kenti (1517 - 1 831) ................................................................................ 5 1 2. BÖLÜM: KUDÜS’TE VAKIF AĞI (1703 - 1831) ............................................ 58 2.1. Müslüman Vakıf Ağı ..................................................................... 58 2.1.1. Osmanlı Fethi ’ nden Önce Kudüs’te Kurulan Vakıflar ........................ 63 2.1.1.1. Eyyûbîler Dönemi ................................................ 67 2.1.1.2. Memlukler Dönemi .............................................. 72 2.1.2. 18. Yüzyılda Kudüs’te Müslüman Vakıfları ..................... ...... ...... 77 2.1.2.1. Eğitim Amaçlı Vakıflar ................................................. 81 2.1.2.2. Dinî Hizmet Vakıflar ı ................................................... 88 2.1.2.3. Sosyal ve Beledî Hizmet Vakıfları ................................... . 107 ix 2.1.2.4 . Diğer Vakıf Kayıtları ................................................... 11 6 2.1.3. Kudüs’te Yeni Kurulan Vakıflar (1703 - 1831) ................................. 11 7 2.1.3.1.Kronolojik Dağılım ....................................................... 11 8 2.1.3.2.Vakıfların Kategorizasyonu ............................................. 12 0 2.1.3.3.Kentteki Coğrafi Dağılım ları ........................................... 127 2.1.3.4.Vakıf Gelir Kaynaklarının İşletilme Usulleri ............... ......... 15 1 2.2. Hıristiyan Vakıfları ...................................................................... 16 1 2.2.1. Osmanlı’da Hıristiyan Vakıfları ................................................. 16 2 2.2.2. Osmanlı Kudüs’ünde Hıristiyan Vakıfları ...................................... 163 2 .2.3. Kudüs’te Yeni Kurulan Hıristiyan Vakıfları (1703 - 1831) .................. 167 2.3. Yahudi Vakıfları .......................................................................... 17 1 2.3.1. Yahudilikte Hayırseverlik ........................................................ 172 2.3.2. Osmanlı Kudüs ü ’ nd e Yahudi Vakıfları ........................................ 17 5 2.3.3. Kudüs’te Yeni Kurulan Yahudi Vakıfları (1703 - 1831) ..................... 17 8 3. BÖLÜM: ASKERÎ İLE REʻ ÂYÂ ARASINDA: KUDÜS VAKIFLARINDA SEÇKİNLER VE HALK (1703 - 1831) ............................................................ 180 3. 1. Kent Koşulları ve Toplumsal Yapı .................................................... 181 3.1.1. Kudüs’te Yönetici - Yerel Seçkinler .............................................. 183 3.1.2 . Reʻâyâ ............................................................................... 198 3.2. 18. Yüzy ılda Kudüs’te Vakıf Kurucula rı v e Sosyal Statüleri .................... 200 3.2.1. Vakıf Kurucuların Unvan ve Lakapları ......................................... 200 3.2.2. Vakıf Kurucuların Toplumsal Statüleri ........................................ 204 3.2.2.1. Kudüs’ün Askerî Zümreye Mensup Vakıf Kurucuları ......... 205 3.2.2.2. Reâya Tarafından Kurulan Vakıflar ................................. 212 3.2.3. Osmanlı Kudüsü’ nde Hayırsever Kadınlar .................................... 212 3.3. Kudüs’te Vakıf Görevlilerinin S osyo - Ekonomik ve Demografik Özellikleri ................................................................................. 219 3.3.1. Kudüs’te “Seyyid” Unvanlı Vakıf Görevlileri ................................. 220 3.3.2. Görevlilerin Tevcih, Azil ve Görev Süreleri ... ................................ 223 3.3.3. Görevli Sayısı ve Şehir Nüfusu .................................................. 23 0 3.3.4. Görevli Ücretleri ve Enflasyon ................................................... 23 5 3.4. Servet v e N üfuzun Kaynağı Olarak Vakıflar v e Kudüs’ün Yerel Seçkinleri .................................................................................. 240 3.4.1. Vakıfların İdarî Organizasyonu ................................................. 241 3.4.2. Aile Vakıflarında Yönetici Olarak Yerel Seçkinler .......................... 249 3.4.3. Hayrî - Kamusal Vakıflarda Yönetici Olarak Yerel Seçkin ler ............... 25 1 x 3.4.4. Vakıf Leht arı Olarak Seçkin Yerel Seçkin ler ................................. 25 7 3.4.5. Makam Satışları ................................................................... 259 3.4.6. Kudü s’ün Seçkin Ailelerince Üstlenilen Diğer Görevler .................... 261 3.5. Kudüs’ün Seçkin Ailelerine Vakıflar Yoluyla Sağlanan Diğer Ayrıcalı klar ................................................................................. ........ 263 3.5.1. Vakıf Mülkler inin İşletilmesi .................................................... 26 3 3.5.2. Kudüs Surresi ...................................................................... 266 3.5.3. Cizye Gelirleri ..................................................................... 27 4 3.5.4. Diğer Ayrıcalıklar .................................................................. 277 4 . BÖ LÜM: MERKEZÎ DEVLETİN TAŞRA İLİŞKİLERİNE ETKİSİ: KUDÜS’TE VAKIF UYGULAMALARI (1703 - 1831) ........................................ 281 4.1. Vakıf Uygulamalarında İlişkiler Ağı ................................................ 283 4.1.1. Merkezi İdare - Halk ............................................................... 284 4.1.2. Merkezi İdare - Yönetici - Yerel Seçkinler ....................................... 289 4.1.3. Yönetici - Yerel Seçkinler ile Halk ............................................... 292 4.1.4. Cemaatlerarası İlişkiler ............................................................ 29 4 4.1.2.1.Gayrimüslim Re’âyâ Tarafından Müslüman Vakıflara Yapılan Müdahaleler ....................................................... 294 4.1.2.2.Müslüman Re’âyâ Tarafından Gayrimüslimlere Yapılan Müdahaleler .................................................................. 298 4.1.2.3.Gayr - i Müslim Reʻâyâ ...................................................... 30 0 4.2. Vakıflara Yapılan Müdahaleler ....................................................... 30 2 4.2.1. Askerî Zümre Tarafından Y apılan Müdahaleler .............................. 303 4.2.2. Reʻâyâ Tarafından Yapılan Müdahaleler .................................... 31 0 4. 3 . Vakıf Gelirlerinin Tahsili ve Devletin Vergilendirme Sınırları ............... ... 322 4. 3 .1. Vakıf Gelirlerinin Tahs ili ......................................................... 324 4.3 .2. Merkezî Hükümetin Vergilendirme Sınırları ................................... 32 8 4.3 . 2 . 1. 18. Yüzyılda Reʻâyâdan Alınan Vergiler .............................. 33 1 4.3.2.2. Vergilerin Ödenm emesi .................................................. 3 39 4.3 . 2 . 3. Kanuna Aykırı Olarak Toplanan Vergiler ve Mütegallibelik ...................................................... 34 2 SONUÇ .......................................................................................... 35 4 KAYNAKÇA ......................................................... ........................... 35 8 EKLER ............ ............................................................................... 389 Ek 1 : Kudüs Medrese Kayıtları (1703 - 1831) ................................................ 389 Ek 2 : Harem’den Bâbü’l - Kattânîn ............................................................. 393 xi Ek 3 : Tenkiziyye Medresesi Girişi .................................... ........................ 393 Ek 4 : Kudüs Mescit Kayıtları (1703 - 1831) ................................................... 39 4 Ek 5 : Kudüs Cami Kayıtları (1703 - 1831) .................................................... 39 5 Ek 6 : Kudüs Tekke Kayıtları (1703 - 1831) ................................................... 39 7 Ek 7 : Kudüs Zâviy e Kayıtları (1703 - 1831) ................................................... 39 8 Ek 8 : Kudüs Hangâh Kayıtları (1703 - 1831) .................................................. 400 Ek 9 : Kudüs Ribât Kayıtları (1703 - 1831) .................................................... 40 1 Ek 10 : Kudüs Makam/ Merkad - i Şerif Kayıtları (1703 - 183 1) ............................. 40 2 Ek 11 : Kudüs Türbe Kayıtları (1703 - 1831) .................................................. 40 3 Ek 1 2 : Kudüs ’te Tilavet ve Dua Amaçlı Vakıf Kayıtları (1703 - 1831) ................... 40 4 Ek 13 : Kudüs ’te Diğer Vakıf Kayıtları (1703 - 1831) ........................................ 40 7 Ek 14 : Haseki Sultan Vakfiyesi Örneği ....................................................... 41 2 Ek 15 : Seyyid Mehmed Bin Hacı Abdullah El - Mağribî Vakfiyesi Örneği .............. 41 3 Ek 1 6 : Bâbü’n - Nâzır’da Bulunan Sebilin Kitâbesi .......................................... 4 14 Ek 1 7 : Kud üs’te Yeni Kurulan Vakıfların Kent Merkezindeki Akarlarının Mahallelere Göre Dağılımları (1703 - 1831) .......................................... 4 15 Ek 1 8 : Kudüs’te Yeni Kurulan Vakıfların Kent Dışındaki Akarlarının Mahallere Göre Dağılımları (1703 - 1831) ........................................................ 4 18 Ek 19: Kudüs’te Vakıf Kurucularının Lâkaplarının Dağılımı (1703 - 1831 ) .............. 420 Ek 20: Şecere Kaydı Örneği ................................................................... 423 Ek 21 : Hüseyin El - Kımiʻ Vakfı’na Ait Muhase be Kaydı Örneği ......................... 424 Ek 22 : Harem - i Şerîf - Kubbetü’l - Yusuf ...................................................... 425 Ek 23 : Etik Kurul İzni Muafiyet Formu ............................................... 426 Ek 24 : Orijinallik Formu ........................................................................ 427tr_TR
dc.language.isoturtr_TR
dc.publisherSosyal Bilimler Enstitüsütr_TR
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/embargoedAccesstr_TR
dc.subjectKudüs, Vakıf, Kudüs Vakıfları , 18. Yüzyıl, ağ, vakıf ağı , taşra toplumu , toplumsal ağlar, Osmanlı Sosyal Tarihi, Osmanlı Devletitr_TR
dc.subjectJerusalem , Waqf, Waqfs of Jerusalem , 18th century, network, waqf network, provincial society , social networks, Ottoman Social History, The Ottoman Empiretr_TR
dc.titleOsmanlı Taşra Toplumu ve Vakıf Kurumu: Kudüs, 1703 - 1831tr_TR
dc.typeinfo:eu-repo/semantics/doctoralThesistr_TR
dc.description.ozetBu tez, 1703-1831 yılları arasında Kudüs kenti vakıf ağının;kent mekânına, toplumsal ilişkilere ve merkezi yönetimle olan münasebetlere etkisini ele almaktadır. Belirli kavramların, konuya ilişkin çalışmaların, Osmanlı kent ve vakıf araştırmalarının tartışıldığı girişin ardından, kente ilişkin tarihsel bir arka plana yer verilen birinci bölüm gelmektedir. Kentin Müslümanlarca fethinden itibaren Kudüs’ün vakıf ağına yer verilen ikinci bölümden sonra, tanımlanan bu vakıf ağı içerisindeki toplumsal ilişkiler ağı üçüncü bölümde her yönüyle değerlendirilmektedir. Dördüncü bölümde ise farklı toplumsal kesimlere mensup taşradaki aktörlerin mahkeme ve çevresinde gelişen gündelik etkileşimlere yansıdığı şekliyle Kudüs vakıflarına ilişkin uygulamalar ele alınmaktadır. Osmanlı devlet aygıtının taşra ortamında nasıl işlediği bu uygulamalar bağlamında çeşitli açılardan incelenmiştir. Tezde,Türkiye ve Filistin arşivlerinde bulunan kaynaklardan faydalanılmıştır.tr_TR
dc.contributor.departmentTarihtr_TR


Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record